
İran’da kadınların anlatımı: İşyerinde tacize karşı iş güvencesi yok 

2026-11-09 13:38:57


	&nbsp;

	HABER MERKEZİ - İran’da kadınlar, iş görüşmelerinde ve çalışma yaşamında şirket yöneticilerinin, işverenlerin ve iş arkadaşlarının tacizine maruz kaldıklarını anlatıyor. Kadınlar, geçim kaygısı ve işten çıkarılma korkusunun tacizi bildirmelerini zorlaştırdığını belirtirken hukukçular, güvenli şikâyet mekanizmalarının eksikliğine dikkat çekiyor.

	&nbsp;

	Nastern Ferhe’nin Şark gazetesinde yayımlanan haberine konuşan kadınlar, işe alım sürecinde özel yaşamlarına ilişkin sorularla ve fotoğraf talepleriyle karşılaştıklarını, işe başladıktan sonra ise cinsel içerikli sözlere ve mesai dışında gönderilen istenmeyen mesajlara maruz kaldıklarını aktardı.

	&nbsp;

	Yönetici özel görüşmelerde cinsel içerikli sözler söyledi

	&nbsp;

	Birkaç ay işsiz kaldıktan sonra bir kamu bankasına bağlı şirkette insan kaynakları uzmanı olarak işe başlayan bir kadın, şirket yöneticisinin baş başa görüşmelerde cinsel içerikli sözler söylediğini ve bunları “şaka” olarak sunduğunu anlattı. İstifa etmek istediğini ancak geçimini sağlamak için maaşına ihtiyaç duyduğunu belirten kadın, başka bir iş bulduktan sonra şirketten ayrılabildiğini söyledi.

	İçerik üretimi alanında çalışan bir kadın ise bir iş arkadaşının, rahatsızlığını belli etmesine rağmen istenmeyen şakalarını ve mesai dışında mesaj göndermeyi sürdürdüğünü aktardı. Kadın, gelirini kaybetme kaygısı ve başka bir iş bulmanın güçlüğü nedeniyle durumu şirket yönetimine bildirmekte zorlandığını belirtti.

	&nbsp;

	Şirket yöneticisi boydan fotoğraf istedi

	&nbsp;

	İş arayan bir üniversite öğrencisi, telefonla yaptığı iş görüşmesinin ardından şirket yöneticisinin kendisinden boydan fotoğraf istediğini anlattı. Yöneticiyle iletişimi kesen kadın, yaşadıklarının ardından birkaç gün iş aramaya ara verdiğini ve sonraki iş görüşmelerine kaygıyla gittiğini söyledi.

	&nbsp;

	Ev temizliğinde çalışan bir kadın da kendisinden defalarca fotoğraf istendiğini ve bazı işverenlerin geceleri de kendilerine hizmet etmesini talep ettiğini aktardı. Kadın, temizlik işlerine talebin azalmasıyla birlikte bu tür teklifleri reddetme ve iş seçme imkânının daraldığını belirtti.

	&nbsp;

	İşverenler ekonomik güçlerini baskı aracı olarak kullanabiliyor

	&nbsp;

	İş hukuku ve sosyal güvenlik uzmanı Meryem Zendedel, İran’da İş Kanunu’nun ağırlıklı olarak ücret ve sigorta gibi hakları düzenlediğini, işyerinde cinsel tacize ve yöneticilerin yetkilerini kötüye kullanmasına karşı kapsamlı bir mekanizma öngörmediğini belirtti. Meryem Zendedel, işverenlerin ve yöneticilerin ücret ve iş güvencesi üzerindeki güçlerini kişisel ve cinsel taleplerini dayatmak için kullanabildiğine dikkat çekti. Meryem Zendedel’e göre işini kaybettiğinde temel yaşam giderlerini karşılayamama ihtimali, kadınların tacize itiraz etmesini ve şikâyette bulunmasını güçleştiriyor.

	&nbsp;

	Taciz için ayrı bir suç tanımı bulunmuyor

	&nbsp;

	Avukat Zehra Minuyi, İran yasalarında “işyerinde cinsel taciz” adıyla ayrı bir suç tanımı bulunmadığını belirtti. Zehra Minuyi, yargıya başvurmak isteyen kadınların, yaşadıkları eylemin niteliğine göre hakaret, tehdit veya rahatsız etme gibi mevcut suç tanımlarına dayanmak durumunda kaldığını aktardı. Tacizin mesajlar veya dijital platformlar üzerinden gerçekleştiği durumlarda ise başvurulabilecek hükümlerin mesajların içeriğine ve eylemin koşullarına göre değiştiğini söyledi.

	&nbsp;

	Zehra Minuyi, İran İslam Ceza Kanunu’nun 619’uncu maddesinin kamusal alanlarda ve sokaklarda kadınlara yönelik saldırı, rahatsız etme ve hakaret niteliğindeki eylemleri kapsadığını belirtti. Maddenin bir işyerinde uygulanabilmesinin, söz konusu çalışma alanının kamusal alan sayılıp sayılmamasına bağlı olduğunu ifade etti.

	&nbsp;

	Kamera kayıtları şikâyet edilen yöneticinin denetiminde olabiliyor

	&nbsp;

	Tacizin tanık bulunmayan ortamlarda gerçekleşmesi, kadınların yargıya başvururken karşılaştığı engellerden biri. İş arkadaşları, işten çıkarılma korkusuyla tanıklık etmekten kaçınabiliyor. Güvenlik kamerası görüntüleri ise şikâyet edilen yöneticinin denetiminde olabiliyor. Bu durumda kadınlar, başvurularını destekleyecek kayıtlara ulaşmak için tacizin yaşandığı işyerinin işbirliğine ihtiyaç duyabiliyor.

	Şark’ın haberinde, şikâyetleri güvenli ve bağımsız biçimde kayda alacak, başvuruda bulunanları koruyacak ve işyerinde misillemeyi önleyecek mekanizmaların eksikliğinin kadınların adalete erişimini güçleştirdiği vurgulandı.

	&nbsp;

	Dünyada çalışanların yüzde 22,8’i şiddet veya taciz yaşadı

	&nbsp;

	Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Lloyd’s Register Vakfı ve Gallup’un 2022’de yayımladığı küresel araştırmaya göre, dünya genelinde çalışanların yüzde 22,8’i, yaklaşık 743 milyon kişi, çalışma yaşamında en az bir kez fiziksel, psikolojik veya cinsel şiddete ya da tacize maruz kaldı. Araştırmada en sık bildirilen şiddet ve taciz biçimi psikolojik şiddet ve taciz oldu. Çalışanların yüzde 6,3’ü cinsel şiddet veya taciz yaşadığını bildirdi. Bu oran kadınlarda daha yüksek çıktı.

	&nbsp;

	Araştırma, toplumsal itibarın zarar görmesi korkusunun, kurumlara duyulan güvensizliğin ve şikâyetin sonuçsuz kalacağı düşüncesinin yaşananları paylaşmayı zorlaştırdığını ortaya koydu. Şark’ın haberinde ise İran’da işyerinde tacizin boyutunu ortaya koyan güvenilir ulusal verilerin eksikliğine dikkat çekildi.

	&nbsp;