Suzan Akipa: Tecrit devam ediyor, hukuki statüde değişiklik yok 2026-11-12 09:03:12   Melike Aydın   İSTANBUL - Abdullah Öcalan’ın İmralı’da yeni bir yere geçmesine rağmen hukuki statüsünde değişiklik yaşanmadığını belirten Asrın Hukuk Bürosu avukatlarından Suzan Akipa, “Sayın Öcalan hâlâ İmralı Adası Hapishanesi'nde bir hükümlü olarak tutuluyor” diyerek Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesine umut hakkının uygulanması için Türkiye’ye yönelik daha güçlü kararlar alma çağrısında bulundu.   Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın İmralı Ada Hapishanesi içerisinde yeni bir yere geçmesine rağmen hukuki statüsünde herhangi bir değişiklik yaşanmadı. Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında Abdullah Öcalan’ın siyasi ve hukuki statüsünün güvence altına alınması, farklı toplumsal kesimlerle özgürce görüşebilmesi ve umut hakkının uygulanmasına yönelik somut adımlar atılması beklenirken, bu konularda henüz bir düzenleme yapılmadı. Öte yandan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) umut hakkına ilişkin ihlal kararının uygulanmaması ve çerçeve yasada öngörülen Meclis İzleme Komisyonu’nun hala kurulmaması da tartışılmaya devam ediyor.   Asrın Hukuk Bürosu avukatlarından Suzan Akipa, Abdullah Öcalan’ın hukuki statüsünü, umut hakkına ilişkin gelişmeleri ve Meclis İzleme Komisyonu’nun kurulmasının önemini ajansımıza değerlendirdi.   ‘Tecrit devam ediyor, hukuki statüde değişiklik yok’   Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın İmralı’da yeni bir yere nakledilmesinin hukuki statüsünü değiştirmediğini belirten Suzan Akipa, yeni yerin cezaevine bağlı bir ek bina niteliğinde olduğunu ifade etti. Abdullah Öcalan’ın toplumsal ve örgütsel düzeyde başmüzakereci olduğunu, devlet tarafından da fiilen muhatap alındığını söyleyen Suzan Akipa, bu rolün hukuki güvenceye kavuşturulması gerektiğini kaydetti. Suzan Akipa, “Sayın Öcalan'ın bu yeni yeri İmralı Adası Hapishanesi sınırları içerisinde ve İmralı Adası Hapishanesi'ne bağlı bir yer, ek bina gibi düşünülebilir. Fakat Sayın Öcalan'ın hukuksal statüsü hala eski halini koruyor. Sayın Öcalan hala İmralı Adası Hapishanesi'nde bir hükümlü olarak tutuluyor. Yani hukuki statüsünde bir değişiklik söz konusu değil. Hem örgütsel boyutta hem toplumsal boyutta bu sürecin başmüzakerecisi Sayın Öcalan, süreci omuzlayan, devletle ve siyasi heyetle görüşmeler yapan bir pozisyonda. Devlet yetkilileri de bu süreci bir devlet projesi olarak tanımlıyor. Dolayısıyla devlet nezdinde fiilî bir muhataplığı var. Bizim yasal statüden kastettiğimiz şey, bütün bu icraatların barış ve siyasallaşma koordinatörlüğü adı altında resmen, fiilen ve hukuken yapılmasıdır” dedi.   ‘Üç yıldır umut hakkına aykırı tutuluyor’   Türkiye’nin AİHM kararlarını uygulamama konusunda ciddi bir sicile sahip olduğunu dile getiren Suzan Akipa, umut hakkının ömür boyu hapis cezası karşısında kişiye özgürlüğe ulaşabileceği gerçek ve uygulanabilir bir mekanizma sunması gerektiğini kaydetti. İhlal kararının üzerinden yaklaşık 13 yıl geçtiğini ve Türkiye’nin bu konuda hiçbir adım atmadığına işaret eden Suzan Akipa, Abdullah Öcalan’ın 28 yıldır İmralı’da tutulduğuna dikkat çekti. Suzan Akipa, “Umut hakkı, ömür boyu hapis karşısında bir kişinin maksimum 25 yıldan sonra özgürlüğünü imkân dâhiline sokan uygulanabilir, sürdürülebilir, ulaşılabilir, erişilebilir gerçek bir mekanizmanın kurulması anlamına geliyor. Umut hakkı ihlal kararının üzerinden yaklaşık 13 yıl geçmiş durumda. Türkiye hükümeti bunca zamandır üstüne düşen tek bir yükümlülüğü yerine getirmiş değil. Ne hukuki durumunu değiştirdi ne yasal bir değişiklik yaptı ne de bir mekanizma kurdu. Sayın Öcalan'ın tutukluluğu 28 yıla varmış durumda. Umut hakkı gereği bir ilke olarak kabul edilen maksimum 25 yılı çoktan aşmış durumda. Bu kapsamda Sayın Öcalan'ın üç yıldır umut hakkına aykırı, haksız ve hukuksuz yere tutulduğunu ifade etmek gerekiyor” diye belirtti.    ‘Umut hakkına dair yasal değişiklikler sürecin başarısı için zorunluluktur’   Umut hakkının hukuki bir zorunluluk olduğunu ve siyasi pazarlık konusu yapılamayacağını vurgulayan Suzan Akipa, Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin Abdullah Öcalan’ın 25 yıllık sürenin dolduğu  dönemde başladığını hatırlattı. Sürecin başarısı için fiziki özgürlüğün gerekli olduğunun altını çizen Suzan Akipa şunları dile getirdi: “Bir hukuk devleti olduğunu kabul eden Türkiye'nin hem kendi Anayasası hem Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hem de Avrupa Konseyi statüsünün ilgili maddeleri gereğince umut hakkının gerekliliklerini bir an önce yerine getirmesi hukuksal bir zorunluluktur. Demokratikleşme dediğimiz şey hukuksal rejimin değiştirilmesi ve yeni bir hukuksal rejimin inşa edilmesiyle, yani hukuksal adımların atılmasıyla olur. Umut hakkının gerektirdiği yasal değişikliklerin bu süreç kapsamında yapılması, sürecin başarısı açısından da bir zorunluluktur” ifadelerini kullandı.   ‘Bakanlar Komitesi daha kararlı olmalı’   Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin (AK BK) Türkiye’ye yönelik daha ciddi ve kararlı bir tutum alması gerektiğini söyleyen Suzan Akipa, 1-3 Aralık 2026 tarihlerindeki toplantıya ilişkin beklentilerini paylaştı. Türkiye’nin umut hakkına ilişkin hiçbir adım atmadığının yeniden tespit edilmesini isteyen Suzan Akipa, “Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi kendi statüsüne ve maksimum 25 yıl ilkesine bağlı kalarak Türkiye'nin umut hakkının gerektirdiği yasal değişiklikleri yapması için daha ciddi, daha kararlı, daha cesur ve daha inisiyatifli olmalı. 1-3 Aralık 2026 toplantısında beklentimiz, Bakanlar Komitesinin Türkiye'nin umut hakkı konusunda hiçbir adım atmadığını yeniden tespit etmesi ve Sayın Öcalan'ın 28 yıllık tutukluluğu düşünüldüğünde üç yıldır haksız ve hukuksuz yere tutulduğunun belirlenmesidir. Özgürlüğünün şart olduğunu ifade etmesini, Türkiye üzerinde hukuksal ve kamusal baskı oluşturabilecek ara kararlar almasını, ciddi çağrılar yapmasını ve bu çağrıları takip ederek Öcalan dosyasını daha sıkı bir denetime tabi tutmasını bekliyoruz” dedi.   ‘Komisyon süreci sivil zemine taşımalı’   Çerçeve yasanın 7’nci maddesiyle kurulması zorunlu hâle gelen Meclis İzleme Komisyonunun hâlâ oluşturulmamasını eleştiren Suzan Akipa, gecikmenin süreci sürüncemede bıraktığına işaret etti. Komisyonun güvenlikçi yaklaşımı aşarak süreci sivil ve siyasi zeminde izlemesi gerektiğini kaydeden Suzan Akipa, “Çerçeve yasanın 7. maddesi Meclis İzleme Komisyonu’nun kurulmasını şart koşuyor. Bu bir ihtimal olarak değerlendirilmemiş, kurulması zorunlu tutulmuş. Neredeyse üç ay oldu. Komisyonun kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından kurulması gerekiyordu. Bugüne kadar kurulmaması siyaseten bir eksiklik, oyalama ve sürüncemede bırakma hâli olarak ifade edilebilir. Sürecin kapsamı büyük oranda işi Millî Güvenlik Kurulu^’na ve güvenlik kurumlarına bırakan, onlara geniş ve ucu açık yetkiler tanıyan bir yerde duruyor. Meclis İzleme Komisyonu ise bu güvenlikçi hattı kırarak süreci sivil, siyasi ve legal bir zemine taşıyabilmeli; Kürt tarafını, Türk tarafını ve devleti izleyebilmeli, gerektiğinde hukuki ve siyasi öneriler sunabilmeli” diye konuştu.   'Siyasi çoğulculuk ve cinsiyet eşitliği esas alınmalı’   Komisyonun sürecin toplumsallaşması açısından da önemli olduğunu dile getiren Suzan Akipa, üyelerin temsil ettikleri kesimler aracılığıyla sürece katılacağını ifade etti. Komisyonun ilerleyen süreçte taraflarla ve Abdullah Öcalan’la görüşerek sürece doğrultu vermesinin beklendiğini sözlerine ekleyen Suzan Akipa, “Meclis İzleme Komisyonunun hem siyasi çoğulculuk hem cinsiyet eşitliği ilkelerini esas alan, kadınların özgür katılımına açık, süreçte yapıcı ve ciddi olabilecek isimlerden oluşması gerekiyor” diye konuştu.