
Görünmeyen emeğiyle ekolojik döngüyü sürdürüyor 

2026-06-06 09:03:39


	&nbsp;

	İSTANBUL- Erkek şiddeti, ayrımcılık ve güvencesiz çalışma koşullarına rağmen geri dönüşüm işçiliğini sürdüren Bebiş Doğru, görünmeyen kadın emeğinin tanınmasını ve geri dönüşüm faaliyetlerinin kamusal destekle güçlendirilmesini istedi.

	&nbsp;

	Ekonomik krizin en ağır sonuçlarının hissedildiği metropollerde kadınlar, yoksulluğa ve güvencesizliğe karşı kendi yaşam stratejilerini geliştiriyor. İstanbul’da geri dönüşüm işçiliği yapan kadınlar, çöp konteynerlerinden topladıkları atıkları ayrıştırarak hem ekolojik döngüye katkı sunuyor hem de erkek egemen sistemin ve tüketim odaklı yaşam anlayışının dışında bir yaşam alanı yaratmaya çalışıyor. Ancak bu emek, çoğu zaman görünmez kılınıyor; kadınlar ayrımcılık, dışlanma ve şiddet tehdidi altında çalışmayı sürdürüyor.

	&nbsp;

	Geri dönüşüm için atık toplayan Bebiş Doğru ile konuştuk. &nbsp;

	&nbsp;

	‘Ekolojik direniş örüyoruz'

	&nbsp;

	İstanbul’un elit olarak nitelendirilen muhitlerinden yoksul mahallelerine kadar her sokakta geri dönüşüm için atık topladıklarını söyleyen &nbsp;Bebiş Doğru, eşiyle birlikte gündüz ve gece belirli saatlerde çöp konteynerlerine bırakılan metal, cam ve elektronik olarak gruplandırıp değerlendirdiklerini belirtti. Eşiyle tanışmadan önce de geri dönüşüm işinde çalıştığını belirten Bebiş Doğru, “Nişantaşı, Osmanbey, Harbiye, Taksim gibi muhitlerde çalışıyoruz. Yaptığımız iş amiyane tabirle hurdacılık olarak görülüyor ama çok ekolojik, doğaya doğrudan faydası var. Çöpe atılan metal ürünleri söküp ayıklıyoruz ve fabrikalara gönderilmek üzere teslim ediyoruz” dedi.

	&nbsp;

	‘Kıymet verilmeyenleri kıymetlendiriyoruz’

	&nbsp;

	Tabloların ve imzalı el işi antikaların da konteynerlere atıldığını belirten Bebiş Doğru, “İnsanlar vefat eden yakınlarının anılarını, emeklerini kıymet bilmeden bir günde nakliyeci çağırıp çöpe fırlatabiliyorlar. Biz o fırlatılan anıları, yok edilen değerleri çöpten çıkarıp yeniden hayata kazandırıyoruz” diye konuştu.

	&nbsp;

	Erkek şiddeti, dışlanma, onur kırıcı tavırlar

	&nbsp;

	Sokakta atık toplayan bir kadın olarak, bulundukları mekâna hâkimiyet kurmak isteyen erkeklerin tehdit ve tacizlerine, aynı zamanda elit muhitlerde yaşayanların onur kırıcı tavırlarına maruz kaldığını ifade eden Bebiş Doğru, tüm bu dışlanma ve şiddete karşı dik durduğunu söyledi. Bebiş Doğru, “Gittiğimiz muhitlerde bazen ‘Burası benim bölgem, sen niye buradasın?’ diyerek zıtlaşan, kaba konuşan adamlar karşımıza çıkıyor. Karşındaki erkek gelip seninle o kaba üslupla konuşunca farklı bir moda giriyorsun. Kadın olarak her an başına bir sıkıntı gelebiliyor. Benim başıma da geldi zaten. Sosyal çevreden veya akrabalardan nadir de olsa kınayan bakışlar oluyor ama ben hiçbirini umursamıyorum. Çünkü bu benim tercih ettiğim, severek yaptığım ve daha da geliştirmek istediğim iş” diye belirtti.

	&nbsp;

	‘Çöplerin içinde ne çıkacağı belli değil’

	&nbsp;

	Çöp konteynerlerinin içinden her an bir cenaze ile karşılaşma riskine de değinen Bebiş Doğru, böyle bir şeye tanıklık etmenin de risk barındırabildiğine dikkat çekti. Şişli’de bir çöp konteynerinde bir kadının cenazesinin bulunduğunu anımsatan Bebiş Doğru, “Elini çöpe atıyorsun ve içinden ne çıkacağı hiç belli değil. Birileri suç işleyip poşete koyup konteynere atıp gidiyor. Onu atarken görmüşsen başın belaya da girebilir” ifadelerini kullandı.

	&nbsp;

	‘İş güvencesi yok, her an sağlığından olabilirsin’

	&nbsp;

	Atık toplamanın güvencesiz, riskli ve ağır bir iş olduğunu belirten Bebiş Doğru, “Merdivenlerden çamaşır makinesi, somya indirirken ciddi bedensel kazalar yaşıyoruz. Ayağın kaydığı an sağlığından da işinden de oluyorsun. Sağlığın yoksa işe çıkamıyorsun. Her şeye rağmen güvende hissetmek zorundayım. Çünkü her an yolda yürürken de başımıza bir şey gelebilir” sözlerini kullandı. &nbsp;

	&nbsp;

	‘Geri dönüşüm kamusallaşmalı’

	&nbsp;

	Türkiye’deki geri dönüşüm politikasının; güvenlik, sağlık, ekolojik fayda ve istihdam gibi başlıklar hesaplanmadan yürütüldüğünü ifade eden Bebiş Doğru, “Türkiye'de geri dönüşüm işini daha yaygın hale getirip şekillendirseler çok güzel olur. Araya ikinci, üçüncü şahıslar ve komisyoncular girdiği zaman bizim emeğimizin karşılığı olan rakam düşüyor. Merkezler kurulsa, doğrudan teslimat yapsak bu sektördeki herkes için çok daha avantajlı olur” ifadelerini kullandı. &nbsp;

	&nbsp;

	‘Bizi dışlamayın, emeğimize saygı duyun’

	&nbsp;

	Konteynerlerde atık ayıklayan işçilerin kınanmaması çağrısında bulunan Bebiş Doğru, “Bize daha ılımlı yaklaşın. Biz orayı dağıtmıyoruz, aksine sizin darmadağınık bıraktığınız çöpleri toplayıp konteynere atıyoruz ki arkamızdan çirkin görüntüler kalmasın. Bize destek olun, emeğimize saygı duyun” dedi.&nbsp;

	&nbsp;

	İlerleyen süreçlerde topladığı dekorasyon ürünleri, biblolar ve kıyafetlerle ikinci el tasarım atölyesi ve dükkân açmak istediğini belirten Bebiş Doğru, bu nedenle işine dört kolla sarıldığını dile getirdi.&nbsp;

	&nbsp;