YPJ di peymana 29'ê Çileyê de li çareseriyê digere

2026-04-12 09:04:32


	 

	"Li gorî agahiyên dawî yên ku min wergirtine, şandeyeke YPJ'ê di hevdîtinekê de pêşniyarek pêşkêşî Wezîrê Parastinê yê hikûmeta demkî ya Sûriyeyê Ebû Qesra li ser ka YPJ çawa dikare bi artêşa Sûriyeyê re were entegrekirin kir. Wezîr Ebû Qesra ji şandeya YPJ'ê re got ku ew ê pêşniyarê binirxînin. Niha, ji Wezareta Parastinê daxuyaniyek tê hêvîkirin ka gelo YPJ dê wekî beşek ji vê pêvajoya entegrekirina leşkerî bi artêşa Sûriyeyê re were entegrekirin an na."

	 

	Jiyan Gencan

	 

	Lihevkirina 14 xalî ya ku di 29'ê Çileyê de di navbera Hêzên Sûriyeya Demokratîk (QSD) û Hikûmeta Demkî ya Sûriyeyê de hat bidestxistin, wekî gaveke krîtîk di avakirina rêziknameyeke leşkerî û îdarî ya nû li Bakur-Rojhilatê Sûriyeyê de hat hesibandin.

	 

	Lihevkirinê agirbestek di navbera aliyan de û entegrekirina gav bi gav a avahiyên leşkerî û îdarî yên QSD'ê di nav saziyên hikûmeta navendî de destnîşan kir. Di vê çarçoveyê de, ji bo QSD'ê hat plankirin ku li herêma Cîzrê firqeyek leşkerî ya ji sê tugayan pêk tê ava bike û ji bo hêzên Kobanî di nav avahiya girêdayî parêzgeha Helebê de tugayek ava bike. Bi vî awayî, armanc ew bû ku QSD bi tevahî bi çar tugayan di nav Wezareta Parastinê ya Sûriyeyê de cih bigire.

	 

	Di vê çarçoveya giştî de, Yekîneyên Parastina Jinan (YPJ) wekî yek ji aliyên herî nakok û biryardar ên pêvajoyê derket holê. YPJ ji damezrandina QSD'ê ve yek ji pêkhateyên herî girîng ên li ser erdê ye, hem li kêleka hêzên hevpeymaniya navneteweyî û hem jî serbixwe roleke çalak dilîze, nemaze di operasyonên li dijî DAIŞ'ê de. Zêdetirî panzdeh sal ezmûna şer YPJ ji hebûneke leşkerî ya saf veguherandiye semboleke îdeolojîk û civakî. Ji ber vê yekê, statuya YPJ'ê ji mijara entegrasyona teknîkî derbas bûye û girîngiyeke siyasî ya berfirehtir bi dest xistiye.

	 

	Nirxandinên destpêkê yên piştî ketina meriyetê ya peymanê li ser modelek ji bo tevlêbûna YPJ'ê di nav avahiya leşkerî ya nû de bûn. Vê modelê pêşbînî dikir ku YPJ avahiya xwe ya rêxistinî ya heyî biparêze, wekî tabûrek di her çar tugayên ku werin damezrandin de were temsîlkirin, hebûna xwe ya heyî ji Kobanî heta Hesekê û ji Qamîşlo heta Dêrikê bidomîne û ezmûna xwe ya meydanî veguhezîne rêziknameya leşkerî ya nû. Armanca vê nêzîkatiyê ew bû ku hevsengiyek bi dest bixe, nasnameya sazûmanî ya YPJ biparêze û di heman demê de wê entegreyî avahiya artêşa navendî bike.

	 

	Lêbelê, her ku pêvajo pêşve çû, Hikûmeta Demkî ya Sûriyeyê li ser vê modelê dudil bû. Bi taybetî di danûstandinên piştî 29'ê Çileyê de, helwestek li dijî tevlêbûna rasterast a YPJ'ê di nav artêşê de eşkere bû. Daxuyaniyên ku jin nikarin di pergala leşkerî ya heyî ya Sûriyeyê de cih bigirin, nakokiyên di navbera aliyan de kûrtir kir. Di şûna wê de, pêşniyar derketin holê ku hêzên YPJ^ê dikarin di nav hêzên ewlehiya navxweyî an polîs de werin entegrekirin. Lêbelê, QSD ev nêzîkatî wekî gavek paşverû, berevajî giyanê peymana 29ê Çileyê, nirxand.

	 

	Di vî warî de, statuya YPJ'ê ji bo QSD'ê bû "xeta sor" a zelal. Derxistina YPJ'ê ji artêşê ne tenê wekî rêkeftinek leşkerî, lê di heman demê de ji ber ku ew ê were wateya paşvevegerandina destkeftiyên ku jinan di qadê de bi dest xistine. Vê jî  astengiyên herî krîtîk di pêvajoya entegrasyonê de pêk anî. Pêşveçûna entegrasyona leşkerî ya di navbera aliyan de bi giranî bi wê ve girêdayî bû ku cihê YPJ'ê di nav vê avahiya nû de çawa were destnîşankirin.

	 

	Lêbelê, têkiliyên dawî nîşan didin ku deriyê diyalogê bi tevahî ne girtî ye. Civînek di navbera Fermandariya Giştî ya YPJ û Wezîrê Parastinê yê Sûriyeyê Merhef Ebû Kasra de li ser ka YPJ çawa dikare di nav Wezareta Parastinê û avahiya artêşa Sûriyeyê de were entegrekirin hat lidarxistin. Di civînê de rola jinan di avahiyên leşkerî de jî hate nîqaşkirin. Pêşkêşkirina pêşniyarek pêşnûmeyê ya li ser entegrekirinê ji hêla şandeya YPJ'ê ve û daxuyaniya Wezîrê Parastinê ku ew ê wê wekî nîşanek ku pêvajoya danûstandinan berdewam dike, tê hesibandin.

	 

	Lêbelê, pirsgirêkên bingehîn hîn jî çaresernekirî ne. YPJ heta çi radeyê dikare avahiya xwe ya xweser biparêze, gelo şervanên jin dikarin statuya fermî ya artêşê bi dest bixin, zincîra fermandariyê dê çawa were avakirin û gelo serokatiya leşkerî ya herêmî dê were parastin di nav pirsên ku nezelal in de ne. Di hawîrdorek ku ev pirs bêbersiv dimînin de, temamkirina entegrasyona leşkerî dijwar xuya dike.

	 

	Li gorî agahiyên dawî yên ku min wergirtine, şandeyeke YPJ'ê di hevdîtinekê de pêşniyarek pêşkêşî Wezîrê Parastinê yê hikûmeta demkî ya Sûriyeyê Ebû Qesra li ser ka YPJ çawa dikare bi artêşa Sûriyeyê re were entegrekirin kir. Wezîr Ebû Qesra ji şandeya YPJ'ê re got ku ew ê pêşniyarê binirxînin. Niha, ji Wezareta Parastinê daxuyaniyek tê hêvîkirin ka gelo YPJ dê wekî beşek ji vê pêvajoya entegrekirina leşkerî bi artêşa Sûriyeyê re were entegrekirin an na.

	 

	Her çend ku peymana 29'ê Çile derî li ber rêziknameyek nû ya leşkerî û siyasî li Sûriyeyê vekir jî statuya YPJ'ê hêmanek sereke ya vê pêvajoyê dimîne. Lihevkirinek li ser entegrasyona YPJ'ê ne tenê yekîtîya leşkerî di navbera QSD û hikûmeta demkî de, lê di heman demê de pêşeroja rolên civakî û sazûmanî yên jinan li Sûriyeyê jî diyar dike. Ji ber vê yekê, mijara YPJ'ê xala herî krîtîk û biryardar a pêvajoyê dimîne.