Koçerên kevneşopiya civakî diparêzin 2026-05-30 09:03:51   Buşra Turan   ÎDIR - Ayşe Karadag a koçeriyê li bilindahiyên Çiyayê Agiriyê, dike, diyar kir ku bê ewlehiya aborî û darayî xwedîkirina ajalan ne domdar e û li hember lêçûnên hilberînê yên zêde û şert û mercên guherbar wiha got, "Mesref pir zêde ne, lê dahat tune ye."   Çanda koçeriyê, ku di sê mehên pêşîn ên biharê de dest pê dike û bi rêbazên kevneşopî berdewam dike, ji ber zêdebûna lêçûnên kirêkirina wesayîtan û lêçûnên bilind ên hilberînê, ji bo koçeran bi pirsgirêkan re rû bi rû ye. Her çend pêşketinên teknolojîk di gelek waran de rehetiyê peyda kirine jî, lêçûnên bilind, karûbarên lênêrîna şevê û lêçûnên derman û bijîşkî xwedîkirina ajalan ber bi sekinandinê ve dibe.   Ayşe Karadag, a koçeriyê li bilindahiyên Çiyayê Agiriyê, dike, çand û pratîkên hilberînê yên çiyayên bilind ên niha û yên berê nirxand.   'Me li çiyayan dar kom dikirin'   Ayşe Karadag bal kişand ser xwedîkirina ajalên li bilindahiyên Çiyayê Agiriyê, şert û mercên guherbar ên zozanan ji berê heta niha û lêçûnên hilberînê yên zêde û got, "Berê, çûna zozanan pir dijwar bû. Otomobîl nedikarîn biçin ji ber ku rêyên ber bi zozanan ve tunebûn. Me tiştên xwe li ser kerên xwe hildigirtin, lê kêm dima. Lê niha ne wisa ye; otomobîl hene, em bi hêsanî diçin. Em di sê mehên pêşîn ên biharê de diçin. Em bi gelemperî diçin Çiyayê Agiriyê. Ajalên me li Çiyayê Agiriyê diçêrin û em bi şîr difroşin. Her kes ji bo çêkirina xwarinê sobeya xwe ya seyranê tîne. Berê, dema ku em diçûn zozanan, em zû li darên ji bo pêxistinê digeriyan. Me li çiyayan li ser pişta xwe darên ji şewitandinê kom dikirin. Em dixebitin berî ku baran dest pê bike. Niha, heke derfet hebin, heke şert û merc guncav bin, çiya xweş e. Niha xwedîkirina ajalan dijwar e, lê em nikarin bêjin ku pir sûdmend e. Em li vir wesayîtan kirê dikin da ku ajalan bibin çiyayên bilind û dûv re em wan dîsa vedigerînin. Mesref pir zêde ye, lê dahat tune. Hûn vegera hewldana ku hûn dikin nabînin. Hin rojan em li çiyayên bilind qet nikarin razên; em her dem bi ajalan re dimînin, em tevahiya şevê şiyar in."     'Jin hevgirtinê nîşan didin'   Ayşe Karadag, behsa çanda hilberîna kevneşopî ya li zozanan kir û girîngiya hevgirtinê di navbera jinan de destnîşan kir. Ayşe Karadag, bal kişand ser hevgirtinê ya di navbera jinên li zozanan de û çêkirina penîrê tulumê yê kevneşopîyeke jî vegot. Ayşe Karadag got, "Çanda penîrê tulumê bi taybetî ji bo me bêhempa ye û hîn jî berdewam dike. Di dema pêvajoya danîna şîrê nav çermê miyan de, hevgirtin di navbera jinan de pêş dikeve. Bi taybetî di dirûtin û hilberandina çermê miyan de, jin bi hev re bi hevgirtinê dixebitin. Berê, teknoloji ewqas pêşkeftî nebû û pir zehmet bû; her tişt bi destan dihat kirin. Niha teknoloji pêş ketiye û rehetiyek mezin peyda dike."   Encamên polîtîkayên ewlehiyê   Ayşe Karadag, bal kişand ser zehmetiyên ku ji ber rewşa ewlehiyê ya li herêmê çêbûne û got, "Di demekê de, leşkeran çûna zozanan qedexe kir. Me ji ber qedexeyan gelek êş kişand. Serdemek pir dijwar bû, tijî qedexe û tirsa leşkeran bû. Ez qala 25 sal berê dikim; ew salên pir dijwar bûn. Me eşyayên xwe û zarokên xwe bi kerên xwe re dişandin. Carinan, berf li çiyayên bilind ên ku em diçûn bi tevahî neheliyabû û xetera şapeyê hebû. "