Dr. Zeynep Ardiç: Semedê aştîye ganî gamê huqûqî bêrê eştiş 

2026-06-24 10:51:22


	 

	RIHA - Zanîngehe Medenîyet ê Stenbolî ra akademîsyene Dr. Zeynep Ardiç derheqê prosesê Aştî û Cimatê Demokratîkî de ercnayîş kerd û va: “Ganî aştîya komelî bêro awankerdiş. Ganî semedê aştîye gamê huqûqî bêrê eştiş.”

	 

	Prosesê pêrodayîşî yê ke bi serran Kurdistan de dewam kerd bi vengê “Aştî û Cimatê Demokratîkî” yê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî yê 27ê sibata 2025ine, kewt demêk neweyî. Prosesî dir Têgêrayîşê Azadîya Kurdî merasîmê veşnayîşê çekan pê ard û dimayê hetê sîyasî û komelî munaqeşeyê aştî û çareserîye ancî yew rey ard rojeve. Têgêrayîşê Azadîya kurdî gamanê muhîmî eştî la dewlete hema gamêk nêeşta, qerarê “heqê hêvîye” yê DHMEyî bica nêanê.

	 

	Zanîngehe Medenîyet ê Stenbolî ra akademîsyene Dr. Zeynep Ardiç derheqê proses û qerarê DHMEyî ajansê ma rê qisey kerd.

	 

	‘Semedê aştîye ganî gamê huqûqî bêrê eştiş’

	 

	Zeynep Ardiç dîyar kerd ke bi awankerdişê zemînêk huqûqî do proses bieşko biherikîyo û va: “Tirkîya de vîyarte ra hetê huqûqî de problemî estbî. Huqûqêk ke hemverê heme kesî de têduştbî tu wext çinbî. Demê peyêne de derheqê huqûqî de peyserkewtişêk est o. Bi taybetî zî 15 serran de. No tena semedê şarê kurdî nîyo, bi pêroyî wina yo. Eke ma biwazê aştî awan bikerê ganî derheqê huqûqî de gamî bêrê eştiş.

	 

	‘Caardişê qerarê DMMEyî girêdayeyê keyfê îqtîdarî yo’

	 

	Zeynep Ardiç dîyar kerd ke semedo ke qerarê DHMEyî bêro caardiş ganî dewlete îradeyê xo yê sîyasî bierzo orte û wina va: “Meseleya caardişê qerarê mekanîzmayê mîyanneteweyî û DMMEyî de problemêk wina est o; mekanîzmayê ke DMME zî tîya de yo, ganî dewlete qerar pê bîyaro. Wexto ke dewlete nê pê nîyaro, mekanîzmayê ke pê bêrê est ê. Mîsal hetê qerarê DMMEyî de hîn mekanîzmayî eşkenê pê bêrê. Mîsal sey vindarnayîşê endambîyayîşê Tirkîya. La ma vînenê ke nê pê nînê. Caardişê qerarê DMMEyî girêdayeyê keyfê îqtîdarî yo.”

	 

	‘Sebebê xerabbîyayîşê prosesanê verênan nêbîyayîşê zemînê huqûqî bi’

	 

	Zeynep Ardiç va ke teberê eştişê gamanê huqûqî, nêbîyayîşê zemînêk huqûqî est o û nê çî va: “Mîsal prosesê 2015ine de semedê nêbîyayîşê zemînêk huqûqî proses peynî bî. Eke zemînê huqûqî yê prosesî estbîne, proses bidomyayîne; partîyê hîrêne, dewletê mabênçî çinbibayîne do hîna asan bibayîne. Sebebê xirabbîyayîşê prosesê verênî nêbîyayîşê zemînê huqûqî bi.”

	 

	‘Ganî ma aştîya komelî awan bikerê’

	 

	Zeynep Ardiç wina qedêna: “Ganî ma aştîyêk manadar awan bikerê. 21 aşmî yo no proses dest pêkerd. Ma tewrê zaf programan bîyî, ma platformê cîyayan de qisey kerd. Bêvengbîyayîşê çekan muhîm o. Nîşandayîşê nê îradeyî bi qîmet o. Ganî ma aştîya komelî awan bikerê. Ganî proses zelal biherikîyo, heme hetî tewrê bibê, hesab bêro dayîş, bi ameyoxî dir rîbirîbîyayîş bibo.”