ANKARA -  17 yaşındayken tutuklanan ve 73 gün cezaevinde kaldıktan sonra yargılandığı davadan beraat eden N.K., tutukluluk süresinin devamsızlık olarak işlenmesi nedeniyle liseden mezun olamadı. Üniversiteyi kazanmasına rağmen kayıt hakkı tehlikeye giren N.K.’nin yaşadığı hak ihlali Meclis gündemine taşındı.

 

Agiri’nin Patnos ilçesinde bulunan Patnos Anadolu Lisesi’nde 12’nci sınıf öğrencisi olan N.K., 4 Ekim 2025 tarihinde hakkında yapılan bir ihbar üzerine gözaltına alınarak, tutuklandı. Henüz 17 yaşında olmasına rağmen yetişkinlerin tutulduğu cezaevine gönderilen N.K., 73 gün boyunca eğitiminden uzak kaldı. Tahliyesinin ardından okuluna dönen N.K. hakkında yürütülen yargılama beraatle sonuçlandı. Ancak tutukluluğun eğitim hayatı üzerindeki etkileri devam etti.

 

2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na (YKS) giren ve ek yerleştirmeyle Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’ni kazanan N.K., kayıt işlemleri sırasında lise mezuniyetinin gerçekleşmediğini öğrendi. Cezaevinde geçirdiği sürenin devamsızlık olarak kaydedilmesi nedeniyle e-Okul sisteminde sınıf tekrarına bırakılan N.K.’nin üniversiteye kayıt hakkı da tehlikeye girdi.

 

73 günlük tutukluluğun 55 günü devamsızlık sayıldı

 

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) milletvekilleri Newroz Uysal Aslan, Beritan Güneş Altın, Yılmaz Hun, Kezban Konukçu, Serhat Eren, Heval Bozdağ ve Onur Düşünmez, N.K.’nin yaşadığı hak ihlalini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na (İHİK) taşıdı.

 

Milletvekillerinin başvurusunda, N.K.’nin 73 günlük tutukluluğunun eğitim öğretim dönemine denk gelen 55 gününün e-Okul sistemine devamsızlık olarak işlendiği belirtildi. N.K.’nin 12’nci sınıf müfredatındaki tüm dersleri ve sorumluluk sınavlarını başarıyla tamamladığına dikkat çekilen başvuruda, mezuniyetinin önündeki engelin akademik başarısızlıktan değil, tutukluluk sürecinde oluşan devamsızlıkların toplam gün hesabına dahil edilmesinden kaynaklandığı vurgulandı.

 

Aileye bilgilendirme yapıldı mı?

 

Başvuruda, okul yönetiminin N.K. ve ailesini devamsızlık konusunda zamanında bilgilendirip bilgilendirmediğinin araştırılması istendi. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği kapsamında tutuklu öğrencilerin devamsızlıklarının 40’ıncı ve 55’inci günlerinde yapılması gereken bildirimlere dikkat çekilerek N.K. ve ailesine herhangi bir bilgilendirme yapılıp yapılmadığının incelenmesi talep edildi.

 

Milletvekilleri, devamsızlık nedeniyle sınıf tekrarına kalma riskiyle karşı karşıya bulunan N.K.’ye, bu durumun lise mezuniyetini ve üniversiteye kayıt hakkını etkileyebileceği yönünde açık ve zamanında bilgilendirme yapılıp yapılmadığının da araştırılmasını istedi.

 

Eğitim hakkından yararlanamıyor

 

Başvuruda, çocuk yaşta uygulanan tutuklama tedbirinin sonuçlarının cezaevinden tahliyeyle ortadan kalkmadığına işaret edildi. N.K.’nin beraat etmesine rağmen tutukluluk nedeniyle eğitim hakkından yararlanamadığı, sınıf tekrarına bırakıldığı ve kazandığı üniversiteye kayıt yaptıramama riskiyle karşı karşıya kaldığı belirtildi.

 

N.K.’nin üniversite sınavına hazırlandığı bir dönemde 73 gün boyunca eğitiminden, arkadaşlarından ve sosyal yaşamından koparıldığı hatırlatılarak tahliyesinin ardından eğitim hayatına yeniden uyum sağlaması için herhangi bir destek mekanizmasının işletilip işletilmediğinin araştırılması istendi.

 

‘Çocuğun üstün yararı gözetilmeli’

 

Milletvekilleri, N.K.’nin yaşadığı sürecin Anayasa’nın eğitim hakkını düzenleyen 42’nci maddesi, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Çocuk Koruma Kanunu’nda çocukların özgürlüğünü kısıtlayıcı tedbirlere son çare olarak başvurulması gerektiği hatırlatılan başvuruda, soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde çocuğun durumuna uygun özel ihtimam gösterilmesinin temel ilkeler arasında yer aldığı belirtildi. Tutukluluk sonrasında ortaya çıkan eğitim hakkı ihlalinin de çocuğun üstün yararı gözetilerek giderilmesi gerektiği kaydedildi.

 

Üniversite hakki için başvuru

 

Milletvekilleri, N.K.’nin eğitim hakkının korunması amacıyla İHİK’in harekete geçmesini istedi. Bu kapsamda Patnos Anadolu Lisesi, Patnos İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Ağrı İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Milli Eğitim Bakanlığı’ndan N.K.’nin devamsızlık ve e-Okul kayıtlarının istenmesi talep edildi. Tutukluluk döneminin sistemde hangi statüde değerlendirildiğinin ve sınıf tekrarına esas alınan işlemlerin gerekçelerinin araştırılması istendi.

 

Başvuruda, N.K.’nin kazandığı üniversiteye kayıt hakkını kaybetmemesi için Milli Eğitim Bakanlığı, ilgili eğitim kurumları ve gerektiğinde Yükseköğretim Kurulu (YÖK) nezdinde ivedilikle girişimlerde bulunulması çağrısı yapıldı.

 

Milletvekilleri ayrıca çocuk yaşta tutuklanan öğrencilerin tahliye sonrasında eğitime yeniden katılımı, psikososyal destek ihtiyaçları, devamsızlıklarının takibi ve ailelerinin bilgilendirilmesine yönelik mevcut mekanizmaların yeterliliğinin de İHİK tarafından incelenmesini talep etti.