Li Îranê xwendekar bi zextan re rû bi rû ne
- 15:02 2 Hezîran 2026
- Rojane
NAVENDA NÛÇEYAN -Hat ragihandin ku li zanîngehên Îranê zextên dîsîplîn û ewlehiyê li ser xwendekaran zêde dibin, bi sedan xwendekar ji perwerdeyê tên dûrxistin an jî gihîştina wan tê tê astengkirin.
Raporên ku ji zanîngehên curbecur ên li seranserê Îranê tên nîşan didin ku ji Adara 2025’an vir ve zextên dîsîplîn û ewlehiyê yên li ser xwendekaran zêde bûne. Li gorî raporan di hefteyên dawî de, zext zêdetir bûne. Ev yek jî nîşan dide ku ji ber rewşa bê ewle ya ji destpêka şer ve çûbûye her diçe zext dijwartir dibin..
Li gorî agahiyên rojnameya El Şerq, bi sedan xwendekarên zanîngehên Tehran, Şerîf, Beheştî û El-Mo Artan cezayên dîsîplînî yên giran girtine; hinek ji wan xwendina hatiye sekinandin, gihîştina wan a pergalê hatiye astengkirin û hinek jî bi tevahî ji dibistanê hatine derxistin.
Ji ber çalakiyên siyasî û civakî
Xwendekar dibêjin ku ev ceza ne ji ber têkçûnên akademîk, ji ber çalakiyên sendîkayê, beşdarbûna xwepêşandanên aştiyane û parvekirinên rexnegir li ser tora dijîtal in.
Herî kêm 5 heta 7 xwendekar ji Zanîngeha Teknolojiyê ya Şerîf a li Tehranê hatine derxistin û perwerdeya zêdetirî 20 xwendekaran ji bo serdem an jî sê serdeman hatiye sekinandin.
Çavkaniyên xwendekaran li dijî îdiayên ku biryar "tenê li ser bingeha akademîk" hatine dayîn derdikevin û destnîşan dikin ku hejmareke zêde ya kesên bi bandor bûne xwendekarên serkeftî ne.
Tê gotin ku hinek tedbîrên dîsîplînê tenê li ser bingeha parvekirinên Telegram, ramanên rexnegir, an peyamên di komên xwendekaran de hatine girtin; kiryarên hêsan ên wekî guhertina wêneyên profîlê wekî "delîl" hatine hesibandin.
Astengiyên li pêşiya xwegihandina pergala zanîngehê
Nêzî 25 xwendekarên Zanîngeha Shahid Beheştî bêyî tu rûniştineke fermî yan biryareke maqûl ji gihîştina sîstema agahdariya xwendekaran hatin astengkirin. Vê yekê bûye sedem ku xwendekar ne mumkin e dersan hilbijêrin, notan bişopînin û beşdarî dersên serhêl bibin.
Rastiya ku nûnerên xwendekaran di nava kesên bandordar de ne, îdiayên zexta armanckirî li ser xwendekarên ku beşdarî çalakiyên sendîkayê dibin xurt dike.
Li dijî 100 heta 200 xwendekaran lêpirsînên dîsîplînê
Hat ragihandin ku li Zanîngeha Tehranê li dijî nêzî 100 heta 200 xwendekaran lêpirsînên dîsîplînî hatine vekirin û pêvajoyên gazîkirin û lêpirsînê berdewam dikin. Xwendekar dibêjin ku gelek agahdarî bi riya telefonan û bêyî şopandina prosedurên fermî hatine kirin.
Li Zanîngeha Al-Mo-Arts, hatiye ragihandin ku zêdetirî 100 xwendekar bi pêvajoyên wekhev re rû bi rû ne û hinek xwendekar peyamên ku gefê li qedexeya ketina kampusê û derxistinê dixwin digrin.
Ne cezayê dîsîplînê lêpirsîna ewlehiyê
Xwendekarên ku ji aliyê komîteyên dîsîplînê ve bangî wan tê kirin dibêjin ku ev yek ji pêvajoyeke qanûnî veguheriye lêpirsînên ewlehiyê. Tê ragihandin ku ji wan li ser nêrînên wan ên siyasî, çalakiyên medyaya dîjîtal û helwestên wan ên kesane pirs tên kirin.
Dosya pir caran sûcdariyên giştî yên ku delîlên berbiçav tune ne, wekî "kiryarên li dijî nirxên neteweyî û olî", "têkbirina pergala giştî", û "tehrîkkirina nearamiyê" di nava xwe de dihewînin.
Mafê wan ê parastinê tê sînordarkirin
Tevî rêziknameyên dîsîplînê yên di Îlona 2024’an de ketin meriyetê, di pêkanîna wan de binpêkirinên cidî tên ragihandin. Xwendekar dibêjin ku mafê wan ê parastinê tê sînordarkirin, prensîba bêalîbûnê tê binpêkirin û daneyên kesane wekî delîl tên bikaranîn.
Armanc ew e ku çavên rexnegiran bitirsînin û aliyên akademîk bêdeng bikin
Parêzvanên mafên mirovan dibêjin ku cezayên dîsîplînê yên zêde nîşaneya veguherîneke li ser ewlehiyê li zanîngehên Îranê ye. Li gorî pisporan, ev rewş azadiya derbirînê û mafê komeleya aştiyane bi giranî sînordar dike.
Ji hêla din ve, xwendekar dibêjin ku pratîkên nû li zanîngehan atmosfera tepeserkirinê diafirînin, armanc ew e ku dengê kesên rexnegir bitepisînin û hawirdora akademîk bêdeng bikin.







